Phóng to

Nhu cầu đọc ngày càng cao, càng cần có nhiều sách được cấp phép xuất bản. Ảnh: LĐ

Chúng tôi có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Kiểm - phó cục trưởng Cục Xuất bản - Bộ VHTT.

* Thưa ông, nhiều ý kiến cho rằng: việc Cục xuất bản cấp mã số cho các tựa sách trong danh sách đăng ký gửi về Cục, là một hình thức cho phép giống như quy trình cấp phép trước đây?

- Việc cấp mã số trên mỗi tựa sách là biểu thị tính pháp lý của bản sách đó. Điều 26 Luật xuất bản 2004 có quy định rõ việc mỗi bản sách đều phải ghi rõ mã số ở trang cuối sách. Cho nên, sự cần thiết phải có mã số cho sách, và quản lý xuất bản ở ta là Cục xuất bản, nên Cục xuất bản cấp mã số là chuyện bình thường.

Phóng to

Ông Nguyễn Kiểm

- Việc can thiệp của Cục là đúng luật. Có nhiều người cứ nghĩ rằng Cục không cấp phép nữa là các NXB cứ việc đăng ký gì cũng được.

Ở đây các NXB phải đồng lòng với Cục để thực hiện pháp luật. Các điều 11, 12, 13, 14 trong Luật Xuất bản có quy định rõ việc các nhà xuất bản phải hoạt động đúng chức năng nhiệm vụ.

Giám sát việc hoạt động đúng hay không đúng chức năng nhiệm vụ của các NXB chính là Cục. Cho nên, khi có các tựa sách gửi đăng ký sai chức năng nhiệm vụ của NXB, thì Cục xuất bản không cấp mã số.

Trường hợp thứ hai là tại điều 21 Luật xuất bản, có quy định: Tác phẩm xuất bản trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945; tác phẩm xuất bản từ năm 1945 đến năm 1954 trong vùng bị tạm chiếm; Tác phẩm xuất bản từ năm 1954 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975 ở miền Nam Việt Nam không do Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam cho phép; Tác phẩm xuất bản ở nước ngoài, trước khi đăng ký xuất bản đều phải tổ chức thẩm định nội dung. Sách gửi lên Cục đăng ký xuất bản nếu nằm trong diện này mà chưa thẩm định, Cục sẽ không cấp mã số và yêu cầu các NXB tổ chức thẩm định nội dung đã.

Trường hợp thứ ba là có tựa sách nào đó chúng tôi biết có NXB đã giữ tác quyền, nếu một NXB khác gửi danh sách đăng ký, thì chúng tôi sẽ không cấp mã số, cấp mã số trong trường hợp này đồng nghĩa với tiếp tay cho việc vi phạm tác quyền.

Trong ba trường hợp đó, nếu Cục Xuất bản bỏ qua, không làm, thì chính là Cục không làm đúng luật.

* Hai trường hợp không ủng hộ vi phạm tác quyền và can thiệp khi tác phẩm cần thẩm định nội dung thì đã rõ. Nhưng việc qui định chức năng nhiệm vụ của các NXB lại không rõ ràng, ví dụ như chức năng giữa NXB Văn học và NXB Hội Nhà văn thì phân biệt thế nào, thưa ông?

- Đúng là có những NXB có chức năng nhiệm vụ gần giống nhau. Việc phân định này cũng chưa rõ, như NXB Văn học là xuất bản các tác phẩm văn học nói chung và các tác phẩm kinh điển, còn NXB Hội nhà văn chủ yếu xuất bản các tác phẩm của hội viên, các tác phẩm mới chẳng hạn.

Dù vậy, trong những trường hợp như thế, quan điểm của Cục xuất bản là chấp nhận theo sự lựa chọn của tác giả. Họ viết ra tác phẩm, họ yêu mến NXB nào thì lựa chọn NXB ấy để xuất bản. Cục không can thiệp. Cục xuất bản chỉ can thiệp ba việc trên như đã nói, trường hợp can thiệp nào ngoài ba việc ấy là Cục sai.